დღეიდან Jandacva.ge მკითხველს ყოველკვირეულად შესთავაზებს ახალ რუბრიკას - „კვირის კლიმატი და ჯანმრთელობა“, რომელიც ყოველი კვირის ბოლოს გამოქვეყნდება და იქნება პროგნოზი იმისა, როგორი კლიმატური პირობები გველოდება მომდევნო კვირაში და, ამ პირობებიდან გამომდინარე, როგორია რეკომენდაციები ჩვენი ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობისთვის.
პროგნოზი ეხმარება ადამიანს:
- ამოიცნოს, როგორ მოქმედებს მიმდინარე კლიმატური პირობები მის ფიზიკურ მდგომარეობაზე — გულ-სისხლძარღვოვან, სასუნთქ, კუჭ-ნაწლავის, იმუნურ და სხვა სისტემებზე;
- გაიგოს, რა გავლენა აქვს ამინდის გადახრებს ფსიქოემოციურ მდგომარეობაზე, ყურადღებაზე, ძილსა და სტრესის მიმართ გამძლეობაზე;
- წინასწარ მოერგოს ამინდის არასტაბილურობას სწორი კვებით, მოძრაობით, დასვენებითა და ველნეს-პრაქტიკებით;
- შეამციროს ქრონიკული დაღლილობის, გაციების, წნევის მერყეობისა და ემოციური გადატვირთვის რისკი
ეს არის ჯანმრთელობის პროფილაქტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც ადამიანს აძლევს შესაძლებლობას, არ იცხოვროს „ინერციით“, არამედ გააზრებულად მართოს საკუთარი ენერგია, რესურსი და ყოველდღიური დატვირთვა გარემო პირობების გათვალისწინებით — როგორც ფიზიკურ, ისე მენტალურ დონეზე.
ტენიანობა, სიცივე, სინათლის დეფიციტი და გარემო ფაქტორები ხშირად გვაცლის ენერგიას, არღვევს ძილს და ზრდის სტრესს — ხშირად შეუმჩნევლად.
ეს რუბრიკა დაგეხმარებათ დროულად დაიცვათ თავი ამინდისგან გამოწვეული გადაღლისა და დისბალანსისგან, უკეთ შეინარჩუნოთ ფიზიკური და მენტალური ბალანსი და გაატაროთ ყოველი კვირა უფრო მშვიდად და შეგნებულად.
რუბრიკის ავტორია მიხეილ ქოჩიაშვილი, ექიმი, საერთაშორისო ველნეს ექსპერტი, თსსუ-ის საპატიო დოქტორი, შინაგან დაავადებათა კოლეგიის საპატიო წევრი.
გთავაზობთ რუბრიკის პირველ სტატიას:
თბილისის კლიმატი, რას აძლევს ეს პროგნოზი თბილისის მოსახლეობას?
თბილისის კლიმატი ცვალებადია და ხშირად სცდება ფიზიოლოგიურად კომფორტულ ნორმებს — ტენიანობა, სიცივე, ჰაერის დაბინძურება, გეომაგნიტური აღშფოთებები, სინათლის დეფიციტი და სხვა კლიმატური ფაქტორები ყოველდღიურად და ხშირად შეუმჩნევლად ზემოქმედებენ ადამიანის ჯანმრთელობაზე.
ეს პროგნოზი შექმნილია იმისთვის, რომ ადამიანმა დროულად დაინახოს ეს ზემოქმედება და შეძლოს თავის დაცვა, სნამ დისკომფორტი, გადაღლა ან სიმპტომები გამწვავდება.
თბილისის ცვალებადი ამინდი ყოველდღიურად მოქმედებს ჩვენს სხეულსა და განწყობაზე.
კვირის კლიმატი და ჯანმრთელობა - თბილისი | 9–15 თებერვალი
მნიშვნელოვანი შენიშვნა
! ეს პროგნოზი არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას.
იგი წარმოადგენს თვითდაკვირვებისა და ჯანმრთელობაზე ზრუნვის ინსტრუმენტს, ამინდის რეალური ზემოქმედების გათვალისწინებით.
- კვირის კლიმატური სურათი — მთავარი განსხვავება წინა კვირებისგან
ამ კვირაში თბილისის ამინდი აღარ ხასიათდება მკვეთრი ცვლილებებით, თუმცა ფორმირდება ხანგრძლივი გრილი და ჩაკეტილი კლიმატური ფონი, რაც ფიზიოლოგიურად უფრო დამღლელია, ვიდრე მოკლევადიანი სიცივე.
დომინანტური ფაქტორები:
- ღამის სტაბილურად დაბალი ტემპერატურა (0…–2°C)
- საშუალო-მაღალი ტენიანობა, ნალექის ეპიზოდური ფაზებით
- ჰაერის გადადგილების პერიოდული შენელება და ჟანგბადის ხელმისაწვდომობის შემცირება
- მზის დაბალი აქტივობა, სინათლის დეფიციტი
- გეომაგნიტური ფონით — ნეიტრალური (ამ კვირაში არ არის წამყვანი ფაქტორი)
კვირის მთავარი დატვირთვა მოდის კლიმატის არა ექსტრემალურ ცვლილებებზე, არამედ მონოტონურობაზე, რაც ნერვულ და ვეგეტატიურ რეგულაციას ამძიმებს.
ორგანიზმის რეაქციები — დეტალური, მაგრამ განსხვავებული აქცენტებით
ცენტრალური ნერვული სისტემა (ფსიქოემოციური სფერო)
ხანგრძლივი ღრუბლიანობა და სინათლის დეფიციტი ამ კვირაში:
- ამცირებს მენტალურ გამძლეობას,
- ზრდის „გონებრივი გადაღლის“ რისკს,
- იწვევს ემოციურ სიმწირეს ან გაღიზიანებას უმნიშვნელო სტიმულებზე.
ვეგეტატიური ნერვული სისტემა
ტენიანი სიცივე და ჰაერის მოძრაობის დასუსტება:
- არღვევს თერმორეგულაციას,
- იწვევს შინაგანი სიცივის შეგრძნებას და დაღლილობის გრძნობას დილით,
- ზოგიერთში — მადის ცვლილებებს და მონელების არასტაბილურობას.
ორგანიზმი ითხოვს რიტმის გამარტივებას, არა სტიმულაციას.
სასუნთქი სისტემა
ამ კვირაში წამყვანი ფაქტორია ჰაერის ხარისხი და ჟანგბადის ხელმისაწვდომობა, არა თავად სიცივე.
შესაძლოა:
- სუნთქვის ზედაპირულობის შეგრძნება,
- ყელის სიმშრალე,
- სუნთქვის გაძნელება დახურულ, გაუნიავებელ სივრცეებში.
გულ-სისხლძარღვოვანი სისტემა
სტაბილური სიცივე:
- ზრდის პერიფერიული სისხლძარღვების ტონუსს,
- აძლიერებს კიდურების გაცივების შეგრძნებას,
- შესაძლოა გავლენა ჰქონდეს დილის არტერიულ წნევაზე.
რეკომენდაციები
კვება — რატომ იცვლება აქცენტი
ამ კვირაში მიზანი არ არის „გათბობა ნებისმიერ ფასად“, არამედ ენერგიის შენარჩუნება, მომნელებელი სისტემის გადატვირთვის გარეშე.
რეკომენდებული სტრატეგია:
- დღის განმავლობაში მცირე, მაგრამ რეგულარული ულუფები
- ნაკლები კომბინირებული კერძები
კონკრეტულად:
- მოხარშული ბოსტნეული ბრინჯთან ან ქერთან
- მსუბუქი თევზის ან ქათმის მკერდის ბულიონები
- მოხარშული თოხლო კვერცხი
- ფერმენტირებული რძის პროდუქტები დღის პირველ ნახევარში
ამ კვირაში განსაკუთრებით არასასურველია:
- მძიმე ხორციანი ვახშამი
- გვიან ღამით ჭამა
- ზედმეტად ტკბილი დესერტები (ვეგეტატიური დისბალანსის გამწვავება)
სასმელი
ამ კვირაში ორგანიზმს არ სჭირდება ბევრი სტიმულატორი.
რეკომენდებულია:
- თბილი წყალი მცირე ყლუპებით
- ასკილის ნაყენი დღის განმავლობაში
- საღამოს — მხოლოდ დამამშვიდებელი მცენარეული ჩაი
ყავა და ტონიზატორები — არა აკრძალული, მაგრამ მკაცრად დოზირებული, მხოლოდ დილით.
- ვიტამინები და მინერალები — რატომ იცვლება პრიორიტეტი
ამ კვირაში პრიორიტეტი აღარ არის მხოლოდ იმუნიტეტი, არამედ:
ნერვული რეგულაცია, ჟანგბადის დეფიციტის შემცირება, ძილის ხარისხის გაუმჯობესება.
- მაგნიუმი — ცენტრალური და ვეგეტატიური ნერვული სისტემისთვის
- ვიტამინი D — ფსიქოემოციური სტაბილურობისთვის
- თუთია — ლორწოვანი გარსების მხარდაჭერა
- პრობიოტიკები — მონელების სტაბილიზაციისთვის
- ვიტამინი C — დამხმარე, მაგრამ არა წამყვანი ამ კვირაში.
- ფიზიკური აქტივობა — რატომ ვზღუდავთ ზოგიერთს
ამ კვირაში ორგანიზმს არ სჭირდება ინტენსიური დატვირთვა, მას სჭირდება რიტმული მოძრაობა და სუნთქვის გაუმჯობესება.
რეკომენდებულია:
- მოკლე სეირნობები (20–30 წთ), დღის სინათლეში
- მსუბუქი გაწელვითი ვარჯიშები
- დიაფრაგმული სუნთქვა
არასასურველია:
მაღალი ინტენსივობის კარდიო
- გადატვირთული ვარჯიში საღამოს
- ქარის პირობებში ხანგრძლივი ყოფნა გარეთ
- ველნეს პროცედურები — განსხვავებული აქცენტი
ამ კვირაში მთავარი ამოცანაა ვეგეტატიური დამშვიდება, არა სტიმულაცია.
რეკომენდებულია:
- თბილი აბაზანები
- ნელი, ღრმა რელაქსაციური მასაჟი
- რბილი საუნა მოკლე სესიებით
არ არის რეკომენდებული:
კონტრასტული პროცედურები
- ძლიერი თერმული შოკი
- ინტენსიური დეტოქს-პროტოკოლები
კვირის მთავარი გზავნილი
ამ კვირაში ორგანიზმი უკეთ რეაგირებს სტაბილურობაზე და ზედმეტი სტიმულების შემცირებაზე.
