ვერცხლისწყლის შემცველი, კანის გამათეთრებელი პროდუქტების გლობალური აკრძალვიდან ათი წლის შემდეგაც კი, 20-ზე მეტი ასეთი პროდუქტი კვლავ ხელმისაწვდომია Amazon-ის, Temu-სა და TikTok Shop-ის პლატფორმებზე — მათ შორის აშშ-ში, საფრანგეთში, ინდოეთში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებსა და ბელგიაში.
ამის შესახებ Reuters-ი წერს.
სააგენტოს ცნობით, 2013 წელს 150-ზე მეტი ქვეყანა შეთანხმდა ვერცხლისწყლის შემცველი გარკვეული პროდუქტების წარმოების, იმპორტისა და გაყიდვის აკრძალვაზე. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის თანახმად, ვერცხლისწყალს შეუძლია დააზიანოს თირკმელები, ტვინი და ნერვული სისტემა.
თუმცა ონლაინ-რეალიზატორები მაინც ხშირად ახერხებენ აკრძალული პროდუქტების ხელახლა განთავსებას. Reuters-ის გამოძიებამ აჩვენა, რომ ზოგიერთი პროდუქტი საიტიდან წაშლის შემდეგ მალევე ისევ ჩნდება — სხვა სახელით, განსხვავებული შეფუთვით ან სხვა გამყიდველის ანგარიშიდან. განსაკუთრებით საყურადღებოა ის, რომ პროდუქტების ჩამონათვალში ვერცხლისწყალი ინგრედიენტად ხშირად საერთოდ არ არის მითითებული.
კანის გათეთრება მრავალმილიარდიანი ინდუსტრიაა და განსაკუთრებით გავრცელებულია აზიის, აფრიკისა და კარიბის ზღვის რეგიონებში.
ტოქსიკოლოგიის პროფესორის, უინსტონ მორგანის განცხადებით, ვერცხლისწყალი კანის ფერის ცვლილებას რამდენიმე დღეში იწვევს და ამ მხრივ უფრო სწრაფად მოქმედებს, ვიდრე დაშვებული ნივთიერებები, მაგალითად კოჯიკის მჟავა ან არბუტინი. ამასთან, ვერცხლისწყალი შედარებით იაფია და კრემებში მისი დამატება მარტივია.
Reuters-ის ჟურნალისტებმა სავარაუდოდ ვერცხლისწყლის შემცველი რამდენიმე პროდუქტი შეიძინეს Amazon-ის ბრიტანულ, ფრანგულ, ბელგიურ და ინდურ საიტებზე. ასევე შეიძინეს პაკისტანში წარმოებული Parley Beauty Creams-ი Temu-სა და TikTok Shop-ზე, მექსიკაში დამზადებული რამდენიმე გამათეთრებელი კრემი TikTok Shop-ზე და ფილიპინებში წარმოებული გამათეთრებელი საპნები Amazon-ზე.
პროდუქტების მწარმოებლებმა Reuters-ის კომენტარის მოთხოვნებს არ უპასუხეს.
Amazon-მა, Temu-მ და TikTok-მა განაცხადეს, რომ კონკრეტული პროდუქტების გაყიდვა მათ პლატფორმებზე აკრძალულია და ისინი შესაბამის განცხადებებსა და გამყიდველებს ამოწმებენ. თუმცა Reuters-ის მიერ 1 სექტემბრის მდგომარეობით ჩატარებული შემოწმებისას ამ პროდუქტების უმეტესობა კვლავ ხელმისაწვდომი იყო.
რატომ ვერ ახერხებენ პლატფორმები მათ სრულად ამოღებას?
Reuters-ის მიხედვით, ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ონლაინ-პლატფორმების მესამე მხარის გამყიდველებზე დაფუძნებული ბიზნესმოდელია. ასეთ შემთხვევაში ათასობით დამოუკიდებელი გამყიდველი საკუთარ პროდუქტებს პლატფორმაზე ათავსებს, რაც აკრძალული პროდუქციის მუდმივ კონტროლს ართულებს.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის წარმომადგენლები ასევე მიუთითებენ, რომ სახელმწიფო უწყებების აღსრულების მექანიზმები საკმარისად ეფექტიანი არ არის.
Amazon-მა განაცხადა, რომ იყენებს ავტომატურ კონტროლს, გამყიდველების ვერიფიკაციასა და სავალდებულო შესაბამისობის დოკუმენტაციას, ხოლო დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში გაყიდვებს აჩერებს.
TikTok-ის განცხადებით, მისი წესები კრძალავს პროდუქტებს, რომლებიც კანის გათეთრებას ან მელანინის შემცირებას ისახავს მიზნად. Temu-მაც განაცხადა, რომ კანონის ან საკუთარი წესების დარღვევის შემთხვევაში შესაბამის განცხადებებს წაშლის.
აშშ-ის FDA-მ Reuters-ს განუცხადა, რომ ასეთი პროდუქტები სააგენტოსთვის მნიშვნელოვანი პრობლემაა და მათი ბაზრიდან ამოღება პრიორიტეტად რჩება. სააგენტომ მწარმოებლებსა და დისტრიბუტორებს გაფრთხილების წერილებიც გაუგზავნა.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციაში კი აღნიშნავენ, რომ ვერცხლისწყლის შემცველი კანის გამათეთრებელი პროდუქტები კვლავ იყიდება ონლაინ და საერთაშორისო ელექტრონული კომერციის პლატფორმებზე, რაც კონტროლსა და კანონების აღსრულებას ართულებს. ორგანიზაციის განცხადებით, საჭიროა უფრო ეფექტიანი რეგულირება და ქვეყნებს, პლატფორმებსა და სხვა მონაწილეებს შორის უკეთესი კოორდინაცია.





