„რესურსი ყოველთვის არსებობს“ - ფარმაცევტული სექტორი ფასების შემცირების მექანიზმებზე

„როდესაც საუბარია წამალზე და სამკურნალო საშუალებებზე, ბუნებრივია, ეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი თემაა და სამართლიანია, რომ როგორც ხარისხის, ისე ფასის კუთხით იყოს ისეთი რეჟიმი, რომელიც მოქალაქეებისთვის ხელმისაწვდომობას უზრუნველყოფს“, – ამის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა განაცხადა.მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ მედიკამენტების დიდ ნაწილზე უკვე მოქმედებს რეფერენტული ფასწარმოქმნის მექანიზმი. დღეს გამართულ სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის სხდომაზე, სექტორის წარმომადგენლებთან ერთად, სწორედ აღნიშნული მექანიზმის ეფექტიანობაზე, ასევე ფასების რეგულირების სხვა პრეპარატებზეგავრცელების შესაძლებლობებზე იმსჯელეს.„ფაქტია, რომ რეფერენტული ფასები ამ დრომდე მუშაობს. ისე როგორც ბევრ განვითარებულ სახელმწიფოში, საქართველოშიც დანერგილია და მოიტანა დადებითი შედეგი. დაახლოებით 7000 დასახელების მედიკამენტებზერეფერენტული ფასი უკვე განსაზღვრულია და მოქმედებს. ეს ცოცხალი პროცესია. ფარმაცევტული სექტორის გამოხმაურება კონსტრუქციული და ნორმალური იყო. რა საკვირველია ყველას კარგად ესმის, რომ ერთ-ერთი უპირველესი მექანიზმი ფასების რეგულირებისთვის, სწორედ რეფერენტული პოლიტიკის გატარებაა. ამაზე იყო საუბარი და სექტორს აქვს განწყობა, რომ აღნიშნულმა მიდგომამ შეიძლება იმუშაოს სხვა მედიკამენტებთან მიმართებითაც“, - განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა მედიკამენტების ხარისხის საკითხზეც და აღნიშნა, რომ ფასების რეგულირება ხარისხის კონტროლის გარეშე ვერ იქნება ეფექტიანი. მისი თქმით, სახელმწიფოსთვის პრიორიტეტულია, რომ ბაზარზე მოხვედრილი ნებისმიერი მედიკამენტი ხარისხობრივ სტანდარტებს აკმაყოფილებდეს.„ხარისხის კონტროლის მიმართულებით მნიშვნელოვანია მინიმალური სტანდარტების მკაცრად დაცვა – მედიკამენტი, რომელიც ამ სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებს, ბაზარზე არ უნდა შემოდიოდეს, მიუხედავად იმისა,რამდენად მიმზიდველია ის ფასის თვალსაზრისით მეწარმისთვის, პაციენტისთვის თუ ექიმისთვის. ამ კუთხით, გასულ წელსაც მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო ცვლილებები განხორციელდა, მათ შორის ე.წ. GMP სტანდარტების რეალურად ამოქმედება. აღნიშნულ საკითხებზე დღევანდელ სხდომაზეც იყო საუბარი“, – აღნიშნა მინისტრმა.მისივე თქმით, ხარისხისა და ფასის დაბალანსების შედეგი უკვე თვალსაჩინოა კონკრეტულ მაგალითებში.„როდესაც ვსაუბრობთ ხარისხსა და ფასზე, მაგალითად, ფსიქოტროპული მედიკამენტების რეგულირების შემდეგ, ზოგ შემთხვევაში ფასი 12-ჯერ, ზოგ შემთხვევაში კი 8-ჯერ შემცირდა. აქ საუბარია კონკრეტული მედიკამენტისფასზე და არა იმაზე, რომ ბაზარზე დაბალი ხარისხის, უფრო იაფი პროდუქტი გაჩნდა. საუბარია იმავე ხარისხის, იმავე პროდუქტის ფასის შემცირებაზე. შესაბამისად, საქმე გვაქვს ფასის კლებასთან უცვლელი ხარისხის პირობებში“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

საუბარი იყო იმაზე თუ რა შეიძლება გაკეთდეს იმისთვის, რომ ადგილობრივი წარმოება წახალისდეს, რადგან ადგილობრივი წარმოება სტრატეგიული მიმართულებაა, -  ამის შემდეგ საერთაშორისო ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენელთა ასოციაციის ხელმძღვანელმა  ირაკლი მარგველაშვილმა პრემიერთან შეხვედრის შემდეგ ჟურნალისტებთან განაცხადა.მისივე თქმით, აღნიშნულის გარდა შეხვედრაზე ყურადღება გამახვილდა იმაზე, რომ მნიშვნელოვანია სამართლიანი ფასის არსებობა, რათა აღნიშნულმა გავლენა არ მოახდინოს შესაძლო დეფიციტზე ან ხარისხის ვარიაციაზე."უნდა იყოს ხარისხიანი და ხელმისაწვდომი ფასი. ამ მიმართულებით, ყველა შევთანხმდით, რომ რეფერენტული ფასწარმოქმნის პროგრამა უნდა გაფორმდეს და გაფართოვდეს ძალიან ნელ-ნელა და ყურადღებით, რადგან გავიზიაროთ ის გამოცდილება, რომელიც გვქონდა წინა პერიოდში, რათა თავიდან ავირიდოთ ნებისმიერ შესაძლო დეფიციტი. სწორად წარმართული რეფერენტული ფასწარმოქმნა დეფიციტს არ წარმოშობს.ასევე, საუბარი იყო სხვადასხვა ტიპის მექანიზმების განვითარებაზე. მაგალითად, ბოლო პერიოდში არის შემთხვევები, როდესაც სახელმწიფო პირდაპირ ყიდულობს ზოგიერთ ძვირადღირებულ მედიკამენტს მძიმე ქრონიკული დაავადებებისთვის და ესეც მექანიზმია ფასების დაწევის. საბოლოო ჯამში, მექანიზმები არსებობს", - აცხადებს ირაკლი მარგველაშვილი.შეგახსენებთ, რომ პრემიერმა 2025 წლის ბოლოს განაცხადა, რომ სასურსათო პროდუქტებზე ქართულ და ევროპულ ფასებს შორის სხვაობა მართლაც დიდია.მთავრობის მეთაურის თქმით, ფასებს შორის სხვაობას განაპირობებს სადისტრიბუციო კომპანიებისა და მარკეტების მაღალი ფასნამატი, რომელიც საქართველოს საზღვრიდან დახლამდე საშუალოდ 86%-ს შეადგენს. პრემიერმა აღნიშნა, რომ მოგების მაღალი მარჟის პირობებში, კომპანიები მარკეტების ქსელს სწრაფად აფართოებენ.მისივე თქმით, წინასწარი ანალიზის საფუძველზე, შეიძლება გამოიკვეთოს რამდენიმე ძირითადი ფაქტორი, რომელიც მაღალ ფასნამატს და შესაბამისად, მაღალ ფასებს განაპირობებს. მათ შორის, არსებული პრაქტიკა აჩენს ეჭვს, რომ ბაზრის მოთამაშეები შესაძლოა, შეთანხმებულად, კარტელური პრინციპით მოქმედებდნენ.ასევე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით  შექმნილია სამთავრობო საკოორდინაციო კომისია,  რომელსაც  პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე ხელმძღვანელობს.  პირველი სხდომა 20 იანვარს გამართა. 21 იანვარს კი,  კომისიის წარმომადგენლები პროდუქტის მაღალ ფასებთან დაკავშირებით სუპერმარკეტების წარმომადგენლებს შეხვდნენ. 22 იანვარს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური და ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური რამდენიმე ათეულ სადისტრიბუციო და სასურსათო პროდუქტის რეალიზაციის ქსელში შევიდნენ და დოკუმენტაცია მოითხოვეს. 23 იანვარს "ფასების სამთავრობო კომისიამ"  შეხვედრა დისტრიბუტორებთან გამართა.

„ფასების კომისიის“ და ფარმაცევტული სექტორის შეხვედრის შესახებ ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს.ინფორმაციის თანახმად, პრემიერ-მინისტრი სასურსათო პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით მოქმედი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის ფორმატში ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლებს შეხვდა.„ბიზნესი არის თავისუფალი, უნდა იყოს თავისუფალი და ფასწარმოქმნა არსებითად უნდა ხორციელდებოდეს თავისუფალი საბაზრო პრინციპების შესაბამისად, თუმცა აფთიაქების შემთხვევაშიც შემოდის სოციალური კომპონენტი, რაც ჩვენ გვაწუხებს. როგორც ხელისუფლება, პასუხისმგებელი ვართ იმაზე, რომ ჩვენი მოსახლეობის სოციალური ინტერესები მაქსიმალურად იყოს დაცული, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ სასურსათო პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით მოქმედი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის დღევანდელ სხდომაზე განაცხადა, რომელსაც ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლები დაესწრნენ.მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, რომ მედიკამენტებისა და სააფთიაქო ფასების საკითხი მოსახლეობაში აქტუალურია, შესაბამისად, ხელისუფლებისთვის პრიორიტეტულია, სექტორის წარმომადგენლებთან განიხილოს, რამდენად არსებობს სივრცე ფასების შემცირებისთვის.„რაც შეეხება კონკრეტულად სააფთიაქო ქსელებს, აფთიაქებს, ერთი პროცესი უკვე გავიარეთ 2022 წელს, როდესაც რეფერენტული ფასები დაწესდა და ამან ბევრი მიმართულებით შედეგები მოგვცა კონკრეტულ მედიკამენტებზე, მედიკამენტების კონკრეტულ ჯგუფებზე ფასები რეალურად შემცირდა. გვინდა, ამაზეც ვიმსჯელოთ, რამდენად არის სივრცე ამ ჩამონათვალის გაფართოებისთვის. ასევე, სააფთიაქო ქსელებში ხდება სხვა პროდუქტების რეალიზაციაც, სადაც ვნახეთ, რომ საკმაოდ დიდია ფასთა შორის სხვაობა. თუ ავიღებთ ევროპულ ფასებს, ხშირ შემთხვევაში არის 35-40 პროცენტი სხვაობა ევროპის ქვეყნებთან, მათ შორის დიდ ბრიტანეთთან, საფრანგეთთან და ა.შ. ესეც საინტერესოა, რამდენად ეფუძნება ეს მაღალი ფასები მიწოდების ლოგიკურ ჯაჭვს. საქმე ეხება ბიზნესს, ბიზნესი არის თავისუფალი და უნდა იყოს თავისუფალი და ფასწარმოქმნა არსებითად უნდა ხორციელდებოდეს თავისუფალი საბაზრო პრინციპების შესაბამისად, თუმცა აფთიაქების შემთხვევაშიც შემოდის სოციალური კომპონენტი, რაც ჩვენ გვაწუხებს. როგორც ხელისუფლება, ჩვენ ვართ პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ჩვენი მოსახლეობის სოციალური ინტერესები მაქსიმალურად იყოს დაცული და თუ სადმე არის გაუმჯობესების სივრცე, ამაზე უნდა ვიზრუნოთ მაქსიმალურად. სწორედ ამას ეფუძნება ჩვენი ინიციატივა ყველა მიმართულებით, მათ შორის აფთიაქების მიმართულებით“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.შეხვედრა ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლებთან დისკუსიის რეჟიმში წარიმართა და მას 25 ფარმაცევტული კომპანიის წარმომადგენელი დაესწრო.მიმდინარე კვირას სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის ფორმატში შეხვედრა ასევე გაიმართება საწვავის ფასებთან დაკავშირებით.