ფარმაცევტული ბაზარი
ფარმაცევტული გიგანტები ალცჰაიმერის დაავადებასთან ბრძოლის ახალ ეტაპზე გადადიან

Roche და სხვა მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიები ალცჰაიმერის დაავადებასთან ბრძოლის ახალ ეტაპზე გადადიან. მათი მიზანია არა მხოლოდ დაავადების პროგრესირების შენელება, არამედ მისი თავიდან აცილება მანამ, სანამ პირველი სიმპტომები გამოვლინდება. თემაზე Swissinfo.ch წერს და აღნიშნავს, რომ ალცჰაიმერის დაავადება თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ გამოწვევად რჩება. მსოფლიოში მილიონობით ადამიანს აწუხებს დემენციის ეს ფორმა, რომლის სრულად განკურნების საშუალებაც ამ ეტაპზე არ არსებობს.შვეიცარიული ფარმაცევტული კომპანია Roche ახალ პრეპარატზე, ტრონტინემაბზე (Trontinemab), მუშაობს. მისი მიზანია ტვინში დაგროვებული ამილოიდური ფოლაქების მოცილება, რომლებიც ალცჰაიმერის დაავადების განვითარებასთან არის დაკავშირებული.პრეპარატის მთავარი უპირატესობა სპეციალური ტექნოლოგიაა, რომელიც მას ჰემატოენცეფალური ბარიერის გადალახვასა და უშუალოდ ტვინში მოხვედრაში ეხმარება. ეს მნიშვნელოვანი მიღწევაა, რადგან ტვინის დამცავი ბარიერი მედიკამენტების ეფექტიანად მიწოდებას მნიშვნელოვნად ართულებს.ადრეული კლინიკური კვლევების შედეგები იმედისმომცემია: მონაწილეთა უმრავლესობას მკურნალობის შედეგად ტვინში ამილოიდური ფოლაქების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეუმცირდა. თუმცა ჯერ კიდევ დასადგენია, რამდენად შეძლებს პრეპარატი დაავადების პროგრესირების რეალურად შეჩერებას.Roche-ს კონკურენტები არიან ისეთი მსხვილი კომპანიები, როგორებიცაა Eli Lilly, Eisai და Biogen. მათი ნაწილი უკვე ფლობს ალცჰაიმერის სამკურნალო პრეპარატებს, რომლებმაც კლინიკურ კვლევებში კოგნიტიური გაუარესების ტემპის დაახლოებით 27-29%-ით შენელება შეძლო. მიუხედავად ამისა, არსებული მედიკამენტები დაავადებას ვერ კურნავს და მათ გამოყენებას გარკვეული რისკებიც ახლავს.მეცნიერების მთავარი პრობლემა ისაა, რომ ალცჰაიმერის დაავადება შესაძლოა პირველი სიმპტომების გამოვლენამდე 15-20 წლით ადრე იწყებოდეს. შესაბამისად, როდესაც პაციენტს მეხსიერების პრობლემები უჩნდება, ტვინში დაზიანების მნიშვნელოვანი პროცესი უკვე გავლილია.სწორედ ამიტომ Roche კვლევის ახალ მიმართულებას — დაავადების ადრეულ გამოვლენასა და პრევენციას — ავითარებს. კომპანია იწყებს Preventron-ის სახელწოდების კლინიკურ კვლევას, რომელშიც 55-დან 80 წლამდე ასაკის, ალცჰაიმერის განვითარების მაღალი რისკის მქონე, თუმცა ჯერ უსიმპტომო ადამიანები ჩაერთვებიან. კვლევამ უნდა დაადგინოს, შეუძლია თუ არა პრეპარატს დაავადების დაწყების თავიდან აცილება ან მისი მნიშვნელოვნად გადავადება.განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სისხლის ახალ ანალიზსაც, რომელიც pTau217 ცილის დონეს განსაზღვრავს. ეს ბიომარკერი ალცჰაიმერის ადრეული გამოვლენის საშუალებას იძლევა. Roche-სა და Eli Lilly-ს მიერ შემუშავებული ტესტის პასუხის მიღება დაახლოებით 18 წუთშია შესაძლებელი.მიუხედავად მნიშვნელოვანი სამეცნიერო პროგრესისა, სპეციალისტები სიფრთხილისკენ მოგვიწოდებენ. ამილოიდური ფოლაქების მოცილება ყოველთვის არ ნიშნავს დაავადების შეჩერებას, რადგან ალცჰაიმერის განვითარებაში სხვა ცილები, გენეტიკური და ანთებითი პროცესებიც მონაწილეობს.მეცნიერების მთავარი მიზანი ახლა დაავადების მკურნალობიდან მის პრევენციაზე გადასვლაა. თუ ახალი მედიკამენტები და ადრეული დიაგნოსტიკის მეთოდები ეფექტიანი აღმოჩნდება, შესაძლოა მომავალში ალცჰაიმერის გამოვლენა და მისი სიმპტომების განვითარებამდე მკურნალობა შესაძლებელი გახდეს. თუმცა ამ იმედის რეალობად ქცევას ჯერ კიდევ მრავალწლიანი კვლევები სჭირდება.

PSP-ში თანამშრომლებისთვის ხელოვნური ინტელექტის (AI) ასისტენტი დაინერგა - კომპანიის ცოდნა ერთ ჩატში

„პასუხი იქვე, სადაც მუშაობთ“ - PSP AI ასისტენტი თანამშრომლებს ინფორმაციის წამებში მოძიებაში, სამუშაო პროცესების ოპტიმიზაციასა და პროფესიული ცოდნის განვითარებაში ეხმარება.PSP-ში ხელოვნური ინტელექტი უკვე არა მომავლის ტექნოლოგია, არამედ თანამშრომლის ყოველდღიური სამუშაო ინსტრუმენტია.ტექნოლოგიური ინოვაციების დანერგვა PSP-ში გრძელდება. კომპანიამ თანამშრომლებისთვის PSP AI ასისტენტი დანერგა, რომელიც კომპანიის ცოდნას, ინსტრუქციებსა და სამუშაო სისტემებში არსებულ ინფორმაციას ერთ სივრცეში აერთიანებს და თანამშრომლებს საჭირო პასუხის მყისიერად მიღების შესაძლებლობას აძლევს.PSP პირველი ფარმაცევტული კომპანიაა საქართველოში, რომელმაც მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებისა და თანამშრომელთა სამუშაო პროცესების ოპტიმიზაციის მიზნით ტექნოლოგიური ინოვაციების დანერგვაწლების წინ დაიწყო და ამ მიმართულებით მსოფლიო სტანდარტების დანერგვას მუდმივად აგრძელებს.წელს PSP-მ ციფრული ტრანსფორმაციის მორიგი ეტაპი წარმატებით განახორციელა - ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრირება კომპანიის ყოველდღიურ ოპერაციებში.ახალი PSP AI ასისტენტი თანამშრომელს საშუალებას აძლევს, მისთვის საჭირო ინფორმაცია ბუნებრივი ენით, მარტივი კითხვით მოიძიოს - ისე, როგორც კოლეგას მიმართავდა. ასისტენტი პასუხს კომპანიის ინსტრუქციებში,პროდუქტების კატალოგსა და სამუშაო სისტემებში ეძებს. ის ქართულ ენაზე მუშაობს, ინგლისურენოვან კითხვებს კი ინგლისურად პასუხობს. პასუხები კომპანიის დაგროვილ ცოდნას, ინსტრუქციებსა და უკვე განხილულშემთხვევებს ეფუძნება.PSP AI ასისტენტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი დამხმარე ინსტრუმენტია ფარმაცევტებისთვის. მას შეუძლია წამებში მოიძიოს ინფორმაცია ათიათასობით მედიკამენტის შესახებ, მათ შორის ანოტაციები, დოზირების დეტალები,შემადგენლობა და ანალოგები.მედიკამენტებთან დაკავშირებული პასუხები შესაბამის ანოტაციებს ეფუძნება და ფარმაცევტს პროფესიული გადაწყვეტილების მიღებისთვის საჭირო ინფორმაციის სწრაფად მოძიებაში ეხმარება.ასისტენტი თანამშრომლებს ასევე მყისიერად აწვდის ინფორმაციას აფთიაქების ქსელში არსებული მედიკამენტებისა და პროდუქტების მარაგების, მიმდინარე აქციებისა და ლოიალობის პროგრამების, კოსმეტიკისა და თავის მოვლისპროდუქტების შესახებ, ERP ოპერაციებსა და სამუშაო პროგრამებზე, კოლეგებსა და მათ საკონტაქტო ინფორმაციაზე, HR საკითხებზე, შრომით რეგულაციებსა და კომპანიის ბენეფიტებზე.PSP AI ასისტენტის შესაძლებლობები მხოლოდ ინფორმაციის მოძიებით არ შემოიფარგლება. მას შეუძლია კომპანიის სისტემებიდან ანგარიშების მომზადება, თანამშრომლის დასტურის მიღების შემდეგ SMS შეტყობინებებისგაგზავნა, ინციდენტების რეგისტრაცია და ფარმაცევტების პროფესიული ცოდნის განვითარებაში მონაწილეობა.PSP AI ასისტენტი აერთიანებს ინტერაქციულ საგანმანათლებლო მოდულს „პსპ აკადემიას“, რომელიც ფარმაცევტებს უსაფრთხო ციფრულ გარემოში რეალურ სამუშაო სიტუაციებზე დაფუძნებული სიმულაციებით, ინდივიდუალური სასწავლო ფორმატებითა და მყისიერი უკუკავშირით პროფესიული უნარებისა და ცოდნის განვითარების შესაძლებლობას აძლევს. სწავლების პროცესი სრულად მოქნილია - ფარმაცევტს შეუძლია თავად აირჩიოს სასურველი თემა, ფორმატი და მეცადინეობის დრო.PSP AI ასისტენტი შიდა მოხმარების ინსტრუმენტია, მუშაობს კომპანიის სერვერებზე და მასზე წვდომა მკაცრად კონტროლდება. თანამშრომელთა პირადი ინფორმაცია ასისტენტისთვის მიუწვდომელია.PSP AI ასისტენტის დანერგვის შედეგად, თანამშრომლებს ინფორმაციის მოძიებასა და დაზუსტებაზე დროის დახარჯვა აღარ უწევთ, შედეგად ფარმაცევტს მეტი დრო რჩება მომხმარებლისთვის, მენეჯერს - რთულისაკითხების გადასაჭრელად, ხოლო ახალი თანამშრომელი სამუშაო პროცესებს უფრო სწრაფად ეუფლება.PSP ტექნოლოგიური ინოვაციების დანერგვას თანმიმდევრულად, ეტაპობრივად ახორციელებს. კომპანიამ ბიზნესპროცესების ოპტიმიზაცია პირველად SMART WMS-ის დანერგვით 2023 წელს დაიწყო, 2024 წელს კი Microsoft-ის თანამედროვე ERP ტექნოლოგიების გამოყენება გააფართოვა და ფინანსური, შესყიდვებისა დაკორპორაციული გაყიდვების მოდულები დანერგა.2025 წელს PSP გახდა პირველი ფარმაცევტული კომპანია აღმოსავლეთ ევროპაში, რომელმაც Microsoft Dynamics 365 Business Central და LS Retail სრულად დანერგა.ამით კომპანიამ მომსახურების ხარისხის, ოპერაციული ეფექტიანობისა და ბიზნესპროცესების მართვის ახალი სტანდარტი დაამკვიდრა.„PSP-მ, როგორც ფარმაცევტული ბაზრის ლიდერმა, ტექნოლოგიური ინოვაციების დანერგვისთვის მზადება წლების წინ დაიწყო. კომპანიისთვის, რომელიც მომხმარებელსა და თანამშრომლებზე ზრუნვას საქმიანობის მთავარპრიორიტეტად მიიჩნევს, ტექნოლოგიების დანერგვა მხოლოდ პროცესების ავტომატიზაციას არ ნიშნავს - ეს არის შესაძლებლობა, თანამშრომლებს გავუმარტივოთ ყოველდღიური სამუშაო, გავზარდოთ ოპერაციული ეფექტიანობადა საბოლოოდ მომხმარებელს კიდევ უფრო მაღალი ხარისხის მომსახურება შევთავაზოთ. PSP აგრძელებს ინოვაციების დანერგვას მომხმარებელზე ორიენტირებული მაღალი სტანდარტების დასამკვიდრებლად“ - აცხადებენ PSP-ში.

მსოფლიოს ფარმაცევტული კომპანიები დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნების ბაზრებით ნაკლებად ინტერესდებიან

გეოპოლიტიკური დაძაბულობა, აშშ-ის სავაჭრო ზეწოლა და მდიდარ ბაზრებზე მზარდი ორიენტაცია ღარიბ ქვეყნებში მედიკამენტებზე წვდომის გაუმჯობესების კუთხით მიღწეულ პროგრესს საფრთხეს უქმნის.ამ საკითხს ეხება შვეიცარიის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვებ-გვერდზე swissinfo.ch-ზე გამოქვეყნებული  სტატია, რომლის თანახმადაც, შვეიცარიული ფარმაცევტული კომპანიები — Novartis და Roche — იმ მცირერიცხოვან გლობალურ ფარმაცევტულ გიგანტებს შორის არიან, რომლებიც ჯერ კიდევ ახორციელებენ ინვესტიციებს ღარიბ ქვეყნებში მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის გასაუმჯობესებლად.თუმცა ამ ტენდენციას საფრთხე ემუქრება.გამოცემას მოჰყავს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემები, რომელთა თანახმად, მსოფლიოში დაახლოებით 2 მილიარდ ადამიანს არ აქვს წვდომა აუცილებელ მედიკამენტებზე. მათი უმრავლესობა დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ცხოვრობს.უკვე ორ ათწლეულზე მეტია, რაც ნიდერლანდებში დაფუძნებული ორგანიზაცია Access to Medicine Foundation მსოფლიოს 20 უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას მოუწოდებს, უზრუნველყონ ღარიბი მოსახლეობისთვის მედიკამენტების ხელმისაწვდომობა.თუმცა ბევრი კომპანია დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში საკუთარ პრეპარატებს საერთოდ არ უშვებს. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც მედიკამენტები ხელმისაწვდომი ხდება, მათი ფასი ხშირად მოსახლეობისთვის მიუწვდომელია, ან ადგილობრივ ჯანდაცვის სისტემებს არ აქვთ მათი გამოყენებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურა.ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებული, მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის ინდექსის მეათე გამოცემა აჩვენებს, რომ ეს მიდგომა ფარმაცევტული კომპანიების საქმიანობაში უფრო მნიშვნელოვანი გახდა და უკვე მათი ბიზნესსტრატეგიის ნაწილად განიხილება.ორგანიზაციის აღმასრულებელი დირექტორის, ჯაიასრი აიერის შეფასებით, წარსულში მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა კომპანიებისთვის მხოლოდ დამატებითი, კეთილი ნების საფუძველზე განხორციელებული საქმიანობა იყო. დღეს კი ეს საკითხი უკვე კომპანიის ხელმძღვანელობისა და ბიზნესგეგმების დღის წესრიგში დგას.მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიები სულ უფრო ხშირად ითვალისწინებენ მედიკამენტებზე გლობალურ ხელმისაწვდომობას როგორც კვლევისა და განვითარების, ისე მიწოდების დაგეგმვის ეტაპზე.ინდექსის თანახმად, განვითარების ბოლო ეტაპზე მყოფი მედიკამენტების კანდიდატების 68%-ს უკვე აქვს ე.წ. ხელმისაწვდომობის გეგმა. 2018 წელს ეს მაჩვენებელი სამჯერ ნაკლები იყო.ამასთან, მიუხედავად მიღწეული შედეგებისა, ანგარიშის მიხედვით, ფარმაცევტული ინდუსტრიის პროგრესი გარკვეულწილად შეჩერდა.მთავარი პრობლემა ის არის, რომ კომპანიების გეგმები ყოველთვის რეალურ შედეგებში არ აისახება. მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა და იმ პაციენტების რაოდენობის რეალური ზრდა, რომლებსაც მკურნალობის მიღება შეუძლიათ, ნელი ტემპით მიმდინარეობს.ვითარებას ართულებს ნაციონალისტური პოლიტიკა, რომელიც კომპანიებს საკუთარი ქვეყნების ბაზრებზე კონცენტრირებისკენ უბიძგებს; ასევე საერთაშორისო დახმარების ბიუჯეტების შემცირება, იშვიათი  დაავადებების კვლევისთვის დაფინანსების შემცირება, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მკურნალობის მიწოდებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის არასაკმარისი დაფინანსება.აიერის თქმით, მსხვილ ფარმაცევტულ კომპანიებს აქვთ შესაძლებლობა, მნიშვნელოვანი რესურსები მიმართონ პრიორიტეტული დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლაზე, თუმცა ბოლო წლებში ახალი მედიკამენტების კანდიდატების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა.მისი აზრით, ინდუსტრია უნდა დაფიქრდეს, ქმნის თუ არა რეალურად იმ მედიკამენტებს, რომლებიც მსოფლიოს ყველაზე მეტად სჭირდება.მაგალითად, დენგეს ცხელებისა და სხვა ტროპიკული დაავადებების წინააღმდეგ ახალი პრეპარატების შემუშავების პროექტების რაოდენობა 2018 წლის პიკურ მაჩვენებელთან შედარებით დაახლოებით მესამედამდე შემცირდა.მიუხედავად იმისა, რომ ეს დაავადებები ღარიბ ქვეყნებში სულ უფრო დიდ პრობლემას წარმოადგენს, კომპანიების კლინიკური განვითარების ეტაპზე მყოფი პროექტების მხოლოდ 23% არის მათკენ მიმართული.COVID-19-ის პანდემიამდეც კი ბევრი კომპანია თანდათან უარს ამბობდა ინფექციური დაავადებების კვლევაზე და ინვესტიციებს უფრო მომგებიან სფეროებში, მაგალითად ონკოლოგიაში, მიმართავდა.ამ ტენდენციას კიდევ უფრო აძლიერებს სიმსუქნის სამკურნალო პრეპარატების მზარდი პოპულარობა და მოთხოვნა.ასეთი მედიკამენტები განსაკუთრებით მიმზიდველია კომპანიებისთვის, რადგან მათი მთავარი მომხმარებლები მაღალშემოსავლიან ბაზრებზე ცხოვრობენ და მკურნალობის საფასურის გადახდის შესაძლებლობა აქვთ.თუმცა გამონაკლისებიც არსებობს.Novartis კვლავ მუშაობს მალარიის, კეთრისა და ჩაგასის დაავადების საწინააღმდეგო მედიკამენტებზე — დაავადებებზე, რომლებიც ძირითადად განვითარებად ქვეყნებშია გავრცელებული.უკვე ბაზარზე არსებული მედიკამენტების შემთხვევაშიც კი, მათი მაღალი ფასი კვლავ მთავარ პრობლემად რჩება.დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში მოსახლეობის 90%-მდე მედიკამენტებს საკუთარი ჯიბიდან იხდის.შედეგად, ყოველწლიურად მილიარდობით ადამიანი ჯანდაცვის მომსახურების საფასურის გადახდის გამო ფინანსურ სირთულეებს განიცდის.ერთ-ერთი შესაძლო გამოსავალია მედიკამენტების წარმოების ლიცენზიების გენერიკული პრეპარატების მწარმოებლებისთვის გადაცემა. ეს საშუალებას იძლევა, იგივე მოქმედი ნივთიერების შემცველი მედიკამენტები უფრო დაბალ ფასად დამზადდეს.ამის მაგალითია Roche-ის გადაწყვეტილება: მაისში კომპანიამ Medicines Patent Pool-თან (MPP) ნებაყოფლობითი სალიცენზიო შეთანხმება გააფორმა, რომლის მიზანია გრიპის საწინააღმდეგო პრეპარატ Xofluza-ზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა.შეთანხმების შედეგად მოსალოდნელია, რომ პრეპარატის ფასი დაახლოებით 129 ქვეყანაში მნიშვნელოვნად შემცირდება.თუმცა კიბოსა და სხვა არაგადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო ძვირადღირებული პრეპარატების მწარმოებლები მსგავსი ლიცენზიების გაცემას ნაკლებად თანხმდებიან.ორგანიზაცია „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ მიიჩნევს, რომ კომპანიების ნებაყოფლობითი გადაწყვეტილებები საკმარისი არ არის სამართლიანი და ხელმისაწვდომი ფასების უზრუნველსაყოფად.პრობლემა კიდევ უფრო გაამწვავა გეოპოლიტიკურმა ვითარებამ.ფარმაცევტული კომპანიები სულ უფრო მეტად ცდილობენ საკუთარი უმსხვილესი ბაზრის — აშშ-ის — შენარჩუნებასა და გაძლიერებას.როგორც გამოცემა წერს, სავაჭრო პირობების გაუმჯობესების სანაცვლოდ, ფარმაცევტულმა კომპანიებმა აშშ-ში 500 მილიარდ დოლარზე მეტი ინვესტიციის განხორციელების პირობა დადეს.ექსპერტების შეფასებით, ფარმაცევტული ინდუსტრია გარდამტეხ მომენტში იმყოფება.კომპანიებმა უნდა გადაწყვიტონ, სად ხედავენ საკუთარ მომავალს: განვითარებად ქვეყნებში, სადაც მოთხოვნა იზრდება და ახალი ბაზრების ათვისების შესაძლებლობა არსებობს თუ ტრადიციულ, მდიდარ ბაზრებზე, რომლებიც წლების განმავლობაში მათი ბიზნესის ძირითად შემოსავალს უზრუნველყოფდა.ეს არჩევანი განსაზღვრავს, რამდენად შეძლებს ფარმაცევტული ინდუსტრია მსოფლიოს ყველაზე ღარიბი მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირებას.

წონის კლების მედიკამენტებმა, შესაძლოა, თვალის მძიმე გართულებები გამოიწვიოს - FDA-ს გაფრთხილება

აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) პაციენტები და სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლები გააფრთხილა, რომ წონის კლებისა და დიაბეტის სამკურნალოდ გამოყენებული ზოგიერთი პოპულარული მედიკამენტის მიღება შესაძლოა თვალის მძიმე დაავადების განვითარების მომატებულ რისკთან იყოს დაკავშირებული. თემაზე Reuters-ი წერს. სააგენტოს თანახმად, FDA მოითხოვს, რომ GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების ინსტრუქციებში დაემატოს გაფრთხილება მხედველობის ნერვის იშვიათი, თუმცა პოტენციურად მძიმე დაზიანების შესახებ. საუბარია ისეთ პრეპარატებზე, როგორებიცაა „ოზემპიკი“ (Ozempic), „ვეგოვი“ (Wegovy), „მაუნჯარო“ (Mounjaro) და „ზეპბაუნდი“ (Zepbound).მარეგულირებელი ყურადღებას ამახვილებს დაავადებაზე, რომელსაც არარტერიულ წინა იშემიურ ოპტიკურ ნეიროპათიას (NAION) უწოდებენ.ეს მდგომარეობა მხედველობის ნერვის წინა ნაწილში სისხლის მიმოქცევის შემცირებით არის გამოწვეული და შესაძლოა მხედველობის უეცარი, უმტკივნეულო დაკარგვა გამოიწვიოს. ზოგიერთ შემთხვევაში დაზიანება მუდმივია და პაციენტი მხედველობას ვეღარ იბრუნებს.მიუხედავად იმისა, რომ დაავადების განვითარების ზუსტი მექანიზმი ბოლომდე შესწავლილი არ არის, FDA მიიჩნევს, რომ GLP-1 ჯგუფის მედიკამენტების გამოყენებასთან დაკავშირებული შესაძლო რისკის შესახებ პაციენტებმა და ექიმებმა უნდა იცოდნენ.პრეპარატების მწარმოებელმა კომპანიებმა FDA-ს გადაწყვეტილებას განსხვავებული პოზიციებით უპასუხეს.პრეპარატების „მაუნჯაროსა“ და „ზეპბაუნდის“ მწარმოებელი კომპანია Eli Lilly აცხადებს, რომ მარეგულირებლის გაფრთხილება GLP-1 ჯგუფის ყველა შესაბამის მედიკამენტს ეხება და მხოლოდ მისი კომპანიის პრეპარატებისთვის დამახასიათებელ კონკრეტულ აღმოჩენებს არ ეფუძნება.კომპანიის წარმომადგენლის განცხადებით, Lilly ყურადღებით შეისწავლის განახლებულ მოთხოვნებს და FDA-ს დროულად უპასუხებს.მეორე მხრივ, Novo Nordisk-ის წარმომადგენელი აცხადებს, რომ არსებული მონაცემები არ ადასტურებს მიზეზშედეგობრივ კავშირს მის პრეპარატებსა და აღნიშნულ დაავადებას შორის.კომპანია კვლავ დარწმუნებულია, რომ მისი GLP-1 მედიკამენტების სარგებელსა და შესაძლო რისკებს შორის თანაფარდობა დადებითია.FDA-მ განმარტა, რომ გადაწყვეტილების მიღებამდე შეისწავლა სხვადასხვა ტიპის მონაცემები, მათ შორის კლინიკური კვლევების შედეგები, ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები, მედიკამენტების ბაზარზე გამოსვლის შემდეგ გამოვლენილი გვერდითი მოვლენები, დაკვირვებითი კვლევები და ცალკეული კლინიკური შემთხვევების აღწერილობები.ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც საუბარია GLP-1 ჯგუფის პრეპარატებსა და მხედველობის ნერვის დაზიანების შესაძლო რისკზე.გასულ წელს ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს (EMA) უსაფრთხოების კომიტეტმა განაცხადა, რომ სემაგლუტიდის, რომელიც „ოზემპიკისა“ და „ვეგოვის“ მოქმედი ნივთიერებაა, სულ მცირე ერთი წლის განმავლობაში მომხმარებელთა დაახლოებით 10 000-დან ერთ ადამიანს შესაძლოა NAION განუვითარდეს.2025 წელს გამოქვეყნებულმა მასშტაბურმა კვლევამ თითქმის 175 000 პაციენტი შეისწავლა, რომლებიც დიაბეტის გამო სემაგლუტიდით მკურნალობდნენ. მათ შედეგები შეადარეს კიდევ დაახლოებით 175 000 პაციენტის მონაცემებს, რომლებიც GLP-1 ჯგუფში არ შემავალი მედიკამენტებით მკურნალობდნენ.კვლევის თანახმად, GLP-1 პრეპარატებით მკურნალობის დაწყებიდან ორი წლის შემდეგ NAION-ის განვითარების რისკი ორჯერ მეტად გაიზარდა იმ პაციენტებთან შედარებით, რომლებიც დიაბეტის სხვა ჯგუფის მედიკამენტებს იღებდნენ.გარდა ამისა, გასულ წელს დანიაში ოთხმა პაციენტმა, რომლებსაც Novo Nordisk-ის GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების გამოყენების შემდეგ მხედველობა დაკარგეს, დანიის პაციენტთა კომპენსაციის სისტემის გადაწყვეტილებით კომპენსაცია მიიღო.Citi-ის ანალიტიკოსის, ჯეფ მიჩემის შეფასებით, FDA-ს გადაწყვეტილებამ შესაძლოა დროებით გაზარდოს როგორც პაციენტების, ისე ინვესტორების შეშფოთება.თუმცა, მისი აზრით, NAION-ის იშვიათი შემთხვევები და GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების მნიშვნელოვანი სარგებელი, მათ შორის წონის შემცირება, სისხლში შაქრის დონის კონტროლი, გულ-სისხლძარღვთა და თირკმლის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება და ძილის აპნოეს მკურნალობაში მიღებული შედეგები, ამ მედიკამენტების სარგებელსა და რისკებს შორის დადებით ბალანსს შეინარჩუნებს.მისივე შეფასებით, FDA-ს ახალი მოთხოვნა მედიკამენტების დანიშვნის პრაქტიკაზე მნიშვნელოვან გავლენას, სავარაუდოდ, არ მოახდენს.

სხვა სიახლეები