ფარმაცევტული ბაზარი
სექტემბრიდან პაციენტები B ჰეპატიტის ძვირადღირებულ მედიკამენტებს უსასყიდლოდ მიიღებენ

რამდენ ადამიანს შეეხება B ჰეპატიტის სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც უკვე ამოქმედდა, სექტემბრიდან კი ახალი მედიკამენტი უკვე ხელმისაწვდომი გახდება. კვლევების თანახმად, ქვეყანაში 80 ათასი ადამიანი B ჰეპატიტით ქრონიკულადაა ინფიცირებული. ინფექციონისტ მაია ბუწაშვილის ინფორმაციით, ამ პაციენტების ნაწილს ანტივირუსული მკურნალობა ესაჭიროება, რომლის არჩატარების შემთხვევაში მათ ჯანმრთელობას შესაძლოა, სერიოზული ზიანი მიადგეს, რადგან ვირუსი დროთა განმავლობაში იწვევს ცეროზის და ღვიძლის კიბოს განვითარებას. გარდა ამისა, მისივე განმარტებით, ანტივირუსული მკურნალობა მკვეთრად ამცირებს ვირუსის სხვა  ადამიანებისთვის გადაცემის რისკს. ბუწაშვილის ინფორმაციით, ვირუსი ადამიანს ადამიანისგან გადაეცემა სისხლით, ასევე დედიდან გადადის ბავშვზე, ამასთან, მაღალია სქესობრივი გზით გადაცემის რისკიც. მაია ბუწაშვილი ამბობს, რომ მედიკამენტები, რომელთა მიღებაც, სახელმწიფოს დაფინანსებით პაციენტებს სექტემბრიდან უფასოდ შეეძლებათ, ძვირადღირებულია და  გვერდითი მოვლენები პრაქტიკულად არ გააჩნია. ცნობისთვის: B ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამა მოიცავს პრევენციას, დიაგნოსტირებას და მკურნალობას.გამოკვლევების შედეგების შესაბამისად განისაზღვრება დამატებითი გამოკვლევების და მკურნალობის ჩატარების საჭიროება, რომელიც ასევე სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდება.ანტივირუსული მედიკამენტები 2024 წლის სექტემბრიდან იქნება ხელმისაწვდომი.  

შეუძლია თუ არა AI-ს ახალი მედიკამენტების შექმნა - ინვესტორები მტკიცებულებებს ელოდებიან

ინვესტორებს სურთ დაამტკიცონ, რომ ხელოვნურ ინტელექტს მედიკამენტების შექმნაში მნიშვნელოვანი როლის შესრულება შეუძლია.ინვესტორებს სურთ მიიღონ მტკიცებულებები, შეუძლია თუ არა ხელოვნურ ინტელექტს მედიკამენტების შექმნაში მნიშვნელოვანი როლის შესრულება.  ანალიტიკოსისა და მკვლევრის, თიმ მაკარტნი განმარტავს, თუ როგორ უნდა მივუდგეთ ხელოვნური ინტელექ ტის საფუძველზე შექმნილ მდეიკამენტებს. ის მათ შორის საუბრობს AlphaFold-ის ბოლო ვერსიაზე, რომელიც ცილის სტრუქტურის პროგნოზორების ინსტრუმენტია.AlphaFold 3 ერთ-ერთია ხელოვნური ინტელექტის არცთუ მრავალრიცხოვანი ალგორითმებიდან, რომლებსაც ბიოფარმაცევტული დარგი ავითარებს წამლების შექმნის პროცესის დაჩქარების მიზნით. თუმცა ინვესტორებს აინტერესებს, იქნება თუ არა ეს ინსტრუმენტები წარმატებული. ამასთან, ამ ეტაპზე ბაზარზე არ გამოჩენილა არცერთი წამალი, რომელიც სრულად ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით იქნებოდა შექმნილი. ამ გზით შექმნილი მედიკამენტების ნაწილი კი, კლინიკური გამოცდის შედეგად, ან გადაიდო ან პრიორიტეტებიდან გაქრა მწირი შედეგების გამო. ამასთან, AlphaFold 3-მა შესაძლოა, ისევ დაუშვას შეცდომები და, ისევე როგორც ხელოვნური ინტელექტის სხვა ინსტრუმენტებს, არ შეუძლია წინასწარ განსაზღვრა, რომელი პრეპარატი იქნება საუკეთესო მის კლასში. ამის მიუხედავად, AlphaFold 3-ის შემქმნელები ამტკიცებენ, რომ ალგორითმს შეუძლია ცილის მოლეკულების ურთიერთქმედებისა და სტრუქტურის მოდელირება მინიმუმ 50%-იანი სიზუსტით. თუმცა პროგნოზები ჯერ კიდევ დასამტკიცებელია ტრადიციული კლინიკური კვლევების გზით. ამიტომ სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ ინვესტორებმა წამლების შექმნის პროცესში ხელოვნურ ინტელექტს უნდა შეხედონ არა როგორც ინსტრუმენტს, არამედ როგორც მის ნაწილს. 

საქართველოში მედიკამენტების იმპორტიორ ქვეყნებს შორის ლიდერები თურქეთი, გერმანია და შვეიცარიაა

საქსტატის მონაცემებით, 2023 წელს საქართველოში მედიკამენტების ექსპორტ-იმპორტი გაიზარდა. ამასთან,  საიმპორტო ქვეყნებს შორის ლიდერი თურქეთია, საიდანაც, საქსტატის დაზუსტებული მონაცემებით, 152,993 მილიონი დოლარის მედიკამენტების იმპორტი განხორციელდა. წინა წელს ამ ქვეყნიდან შემოტანილი მედიკამენტების ღირებულება 73 მილიონი დოლარი იყო.   მედიკამენტების იმპორტიორ ქვეყნებს შორის მეორე ადგილზეა გერმანია 56,978 მილიონი დოლარით, მესამეზე კი შვეიცარია, საიდანაც 55, 551 მილიონი დოლარის მედიკამენტი შემოვიდა.  აღსანიშნავია, რომ შვეიცარიიდან იმპორტი ერთ წელიწადში მკვეთრადაა გაზრდილი - 2022 წელს ამ ქვეყნიდან 33 მილიონი დოლარის მედიკამენტი იქნა შემოტანილი. იზრდება იმპორტი გერმანიიდანაც, რომლისგანაც საქართველომ 2022-ში 41 მილიონი დოლარის სამკურნალო საშუალებები შეიძინა, 2023-ში კი ამ მაჩვენებელმა თითქმის 57 მილიონი შეადგინა. 

საქართველოდან ექსპორტზე ყველაზე მეტი მედიკამენტი ყირგიზეთში გავიდა

საქსტატის მონაცემებით, 2023 წელს საქართველოში მედიკამენტების ექსპორტ-იმპორტი გაიზარდა. ამასთან ექსპორტიორ ქვეყნებს შორის პირველია უზბეკეთი, სადაც 65,824 მლნ ღირებულების (697,85 ტონა) დაფასოებული სამკურნალო საშუალებები გავიდა. მეორე ადგილზეა აზერბაიჯანი 26, 04 მილიონი დოლარის (670,68 ტონა) ექსპორტით. სომხეთი კი მესამეა 11, 512 მილიონი დოლარის ექსპორტით.საექსპორტო ბაზრებს შორის ასევეა: ბელგია, ბელარუსი, შრი-ლანკა, ესტონეთი, საფრანგეთი,  გერმანია, განა, ინდოეთი, ირანი, ერაყი, ყაზახეთი, კენია, ყირგიზეთი, ლატვია, ლიბია,  მონღოლეთი, რუსეთი, თურქეთი, გაერთიანებული სამეფო, აშშ და ა.შ.  ცნობისთვის: 2023 წელს საქართველოდან ექსპორტზე 2 067 ტონა დაფასოებული სამკურნალო საშუალებები გავიდა, რაც 2022 წლის მონაცემს 247 ტონით აღემატება.