აშშ-ში წითელა დაბრუნდა - გარდაცვალების შემთხვევები იზრდება

გეოპოლიტიკური დაძაბულობა, აშშ-ის სავაჭრო ზეწოლა და მდიდარ ბაზრებზე მზარდი ორიენტაცია ღარიბ ქვეყნებში მედიკამენტებზე წვდომის გაუმჯობესების კუთხით მიღწეულ პროგრესს საფრთხეს უქმნის.ამ საკითხს ეხება შვეიცარიის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვებ-გვერდზე swissinfo.ch-ზე გამოქვეყნებული  სტატია, რომლის თანახმადაც, შვეიცარიული ფარმაცევტული კომპანიები — Novartis და Roche — იმ მცირერიცხოვან გლობალურ ფარმაცევტულ გიგანტებს შორის არიან, რომლებიც ჯერ კიდევ ახორციელებენ ინვესტიციებს ღარიბ ქვეყნებში მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის გასაუმჯობესებლად.თუმცა ამ ტენდენციას საფრთხე ემუქრება.გამოცემას მოჰყავს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემები, რომელთა თანახმად, მსოფლიოში დაახლოებით 2 მილიარდ ადამიანს არ აქვს წვდომა აუცილებელ მედიკამენტებზე. მათი უმრავლესობა დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ცხოვრობს.უკვე ორ ათწლეულზე მეტია, რაც ნიდერლანდებში დაფუძნებული ორგანიზაცია Access to Medicine Foundation მსოფლიოს 20 უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას მოუწოდებს, უზრუნველყონ ღარიბი მოსახლეობისთვის მედიკამენტების ხელმისაწვდომობა.თუმცა ბევრი კომპანია დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში საკუთარ პრეპარატებს საერთოდ არ უშვებს. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც მედიკამენტები ხელმისაწვდომი ხდება, მათი ფასი ხშირად მოსახლეობისთვის მიუწვდომელია, ან ადგილობრივ ჯანდაცვის სისტემებს არ აქვთ მათი გამოყენებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურა.ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებული, მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის ინდექსის მეათე გამოცემა აჩვენებს, რომ ეს მიდგომა ფარმაცევტული კომპანიების საქმიანობაში უფრო მნიშვნელოვანი გახდა და უკვე მათი ბიზნესსტრატეგიის ნაწილად განიხილება.ორგანიზაციის აღმასრულებელი დირექტორის, ჯაიასრი აიერის შეფასებით, წარსულში მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა კომპანიებისთვის მხოლოდ დამატებითი, კეთილი ნების საფუძველზე განხორციელებული საქმიანობა იყო. დღეს კი ეს საკითხი უკვე კომპანიის ხელმძღვანელობისა და ბიზნესგეგმების დღის წესრიგში დგას.მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიები სულ უფრო ხშირად ითვალისწინებენ მედიკამენტებზე გლობალურ ხელმისაწვდომობას როგორც კვლევისა და განვითარების, ისე მიწოდების დაგეგმვის ეტაპზე.ინდექსის თანახმად, განვითარების ბოლო ეტაპზე მყოფი მედიკამენტების კანდიდატების 68%-ს უკვე აქვს ე.წ. ხელმისაწვდომობის გეგმა. 2018 წელს ეს მაჩვენებელი სამჯერ ნაკლები იყო.ამასთან, მიუხედავად მიღწეული შედეგებისა, ანგარიშის მიხედვით, ფარმაცევტული ინდუსტრიის პროგრესი გარკვეულწილად შეჩერდა.მთავარი პრობლემა ის არის, რომ კომპანიების გეგმები ყოველთვის რეალურ შედეგებში არ აისახება. მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა და იმ პაციენტების რაოდენობის რეალური ზრდა, რომლებსაც მკურნალობის მიღება შეუძლიათ, ნელი ტემპით მიმდინარეობს.ვითარებას ართულებს ნაციონალისტური პოლიტიკა, რომელიც კომპანიებს საკუთარი ქვეყნების ბაზრებზე კონცენტრირებისკენ უბიძგებს; ასევე საერთაშორისო დახმარების ბიუჯეტების შემცირება, იშვიათი  დაავადებების კვლევისთვის დაფინანსების შემცირება, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მკურნალობის მიწოდებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის არასაკმარისი დაფინანსება.აიერის თქმით, მსხვილ ფარმაცევტულ კომპანიებს აქვთ შესაძლებლობა, მნიშვნელოვანი რესურსები მიმართონ პრიორიტეტული დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლაზე, თუმცა ბოლო წლებში ახალი მედიკამენტების კანდიდატების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა.მისი აზრით, ინდუსტრია უნდა დაფიქრდეს, ქმნის თუ არა რეალურად იმ მედიკამენტებს, რომლებიც მსოფლიოს ყველაზე მეტად სჭირდება.მაგალითად, დენგეს ცხელებისა და სხვა ტროპიკული დაავადებების წინააღმდეგ ახალი პრეპარატების შემუშავების პროექტების რაოდენობა 2018 წლის პიკურ მაჩვენებელთან შედარებით დაახლოებით მესამედამდე შემცირდა.მიუხედავად იმისა, რომ ეს დაავადებები ღარიბ ქვეყნებში სულ უფრო დიდ პრობლემას წარმოადგენს, კომპანიების კლინიკური განვითარების ეტაპზე მყოფი პროექტების მხოლოდ 23% არის მათკენ მიმართული.COVID-19-ის პანდემიამდეც კი ბევრი კომპანია თანდათან უარს ამბობდა ინფექციური დაავადებების კვლევაზე და ინვესტიციებს უფრო მომგებიან სფეროებში, მაგალითად ონკოლოგიაში, მიმართავდა.ამ ტენდენციას კიდევ უფრო აძლიერებს სიმსუქნის სამკურნალო პრეპარატების მზარდი პოპულარობა და მოთხოვნა.ასეთი მედიკამენტები განსაკუთრებით მიმზიდველია კომპანიებისთვის, რადგან მათი მთავარი მომხმარებლები მაღალშემოსავლიან ბაზრებზე ცხოვრობენ და მკურნალობის საფასურის გადახდის შესაძლებლობა აქვთ.თუმცა გამონაკლისებიც არსებობს.Novartis კვლავ მუშაობს მალარიის, კეთრისა და ჩაგასის დაავადების საწინააღმდეგო მედიკამენტებზე — დაავადებებზე, რომლებიც ძირითადად განვითარებად ქვეყნებშია გავრცელებული.უკვე ბაზარზე არსებული მედიკამენტების შემთხვევაშიც კი, მათი მაღალი ფასი კვლავ მთავარ პრობლემად რჩება.დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში მოსახლეობის 90%-მდე მედიკამენტებს საკუთარი ჯიბიდან იხდის.შედეგად, ყოველწლიურად მილიარდობით ადამიანი ჯანდაცვის მომსახურების საფასურის გადახდის გამო ფინანსურ სირთულეებს განიცდის.ერთ-ერთი შესაძლო გამოსავალია მედიკამენტების წარმოების ლიცენზიების გენერიკული პრეპარატების მწარმოებლებისთვის გადაცემა. ეს საშუალებას იძლევა, იგივე მოქმედი ნივთიერების შემცველი მედიკამენტები უფრო დაბალ ფასად დამზადდეს.ამის მაგალითია Roche-ის გადაწყვეტილება: მაისში კომპანიამ Medicines Patent Pool-თან (MPP) ნებაყოფლობითი სალიცენზიო შეთანხმება გააფორმა, რომლის მიზანია გრიპის საწინააღმდეგო პრეპარატ Xofluza-ზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა.შეთანხმების შედეგად მოსალოდნელია, რომ პრეპარატის ფასი დაახლოებით 129 ქვეყანაში მნიშვნელოვნად შემცირდება.თუმცა კიბოსა და სხვა არაგადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო ძვირადღირებული პრეპარატების მწარმოებლები მსგავსი ლიცენზიების გაცემას ნაკლებად თანხმდებიან.ორგანიზაცია „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ მიიჩნევს, რომ კომპანიების ნებაყოფლობითი გადაწყვეტილებები საკმარისი არ არის სამართლიანი და ხელმისაწვდომი ფასების უზრუნველსაყოფად.პრობლემა კიდევ უფრო გაამწვავა გეოპოლიტიკურმა ვითარებამ.ფარმაცევტული კომპანიები სულ უფრო მეტად ცდილობენ საკუთარი უმსხვილესი ბაზრის — აშშ-ის — შენარჩუნებასა და გაძლიერებას.როგორც გამოცემა წერს, სავაჭრო პირობების გაუმჯობესების სანაცვლოდ, ფარმაცევტულმა კომპანიებმა აშშ-ში 500 მილიარდ დოლარზე მეტი ინვესტიციის განხორციელების პირობა დადეს.ექსპერტების შეფასებით, ფარმაცევტული ინდუსტრია გარდამტეხ მომენტში იმყოფება.კომპანიებმა უნდა გადაწყვიტონ, სად ხედავენ საკუთარ მომავალს: განვითარებად ქვეყნებში, სადაც მოთხოვნა იზრდება და ახალი ბაზრების ათვისების შესაძლებლობა არსებობს თუ ტრადიციულ, მდიდარ ბაზრებზე, რომლებიც წლების განმავლობაში მათი ბიზნესის ძირითად შემოსავალს უზრუნველყოფდა.ეს არჩევანი განსაზღვრავს, რამდენად შეძლებს ფარმაცევტული ინდუსტრია მსოფლიოს ყველაზე ღარიბი მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირებას.

აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) პაციენტები და სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლები გააფრთხილა, რომ წონის კლებისა და დიაბეტის სამკურნალოდ გამოყენებული ზოგიერთი პოპულარული მედიკამენტის მიღება შესაძლოა თვალის მძიმე დაავადების განვითარების მომატებულ რისკთან იყოს დაკავშირებული. თემაზე Reuters-ი წერს. სააგენტოს თანახმად, FDA მოითხოვს, რომ GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების ინსტრუქციებში დაემატოს გაფრთხილება მხედველობის ნერვის იშვიათი, თუმცა პოტენციურად მძიმე დაზიანების შესახებ. საუბარია ისეთ პრეპარატებზე, როგორებიცაა „ოზემპიკი“ (Ozempic), „ვეგოვი“ (Wegovy), „მაუნჯარო“ (Mounjaro) და „ზეპბაუნდი“ (Zepbound).მარეგულირებელი ყურადღებას ამახვილებს დაავადებაზე, რომელსაც არარტერიულ წინა იშემიურ ოპტიკურ ნეიროპათიას (NAION) უწოდებენ.ეს მდგომარეობა მხედველობის ნერვის წინა ნაწილში სისხლის მიმოქცევის შემცირებით არის გამოწვეული და შესაძლოა მხედველობის უეცარი, უმტკივნეულო დაკარგვა გამოიწვიოს. ზოგიერთ შემთხვევაში დაზიანება მუდმივია და პაციენტი მხედველობას ვეღარ იბრუნებს.მიუხედავად იმისა, რომ დაავადების განვითარების ზუსტი მექანიზმი ბოლომდე შესწავლილი არ არის, FDA მიიჩნევს, რომ GLP-1 ჯგუფის მედიკამენტების გამოყენებასთან დაკავშირებული შესაძლო რისკის შესახებ პაციენტებმა და ექიმებმა უნდა იცოდნენ.პრეპარატების მწარმოებელმა კომპანიებმა FDA-ს გადაწყვეტილებას განსხვავებული პოზიციებით უპასუხეს.პრეპარატების „მაუნჯაროსა“ და „ზეპბაუნდის“ მწარმოებელი კომპანია Eli Lilly აცხადებს, რომ მარეგულირებლის გაფრთხილება GLP-1 ჯგუფის ყველა შესაბამის მედიკამენტს ეხება და მხოლოდ მისი კომპანიის პრეპარატებისთვის დამახასიათებელ კონკრეტულ აღმოჩენებს არ ეფუძნება.კომპანიის წარმომადგენლის განცხადებით, Lilly ყურადღებით შეისწავლის განახლებულ მოთხოვნებს და FDA-ს დროულად უპასუხებს.მეორე მხრივ, Novo Nordisk-ის წარმომადგენელი აცხადებს, რომ არსებული მონაცემები არ ადასტურებს მიზეზშედეგობრივ კავშირს მის პრეპარატებსა და აღნიშნულ დაავადებას შორის.კომპანია კვლავ დარწმუნებულია, რომ მისი GLP-1 მედიკამენტების სარგებელსა და შესაძლო რისკებს შორის თანაფარდობა დადებითია.FDA-მ განმარტა, რომ გადაწყვეტილების მიღებამდე შეისწავლა სხვადასხვა ტიპის მონაცემები, მათ შორის კლინიკური კვლევების შედეგები, ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები, მედიკამენტების ბაზარზე გამოსვლის შემდეგ გამოვლენილი გვერდითი მოვლენები, დაკვირვებითი კვლევები და ცალკეული კლინიკური შემთხვევების აღწერილობები.ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც საუბარია GLP-1 ჯგუფის პრეპარატებსა და მხედველობის ნერვის დაზიანების შესაძლო რისკზე.გასულ წელს ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს (EMA) უსაფრთხოების კომიტეტმა განაცხადა, რომ სემაგლუტიდის, რომელიც „ოზემპიკისა“ და „ვეგოვის“ მოქმედი ნივთიერებაა, სულ მცირე ერთი წლის განმავლობაში მომხმარებელთა დაახლოებით 10 000-დან ერთ ადამიანს შესაძლოა NAION განუვითარდეს.2025 წელს გამოქვეყნებულმა მასშტაბურმა კვლევამ თითქმის 175 000 პაციენტი შეისწავლა, რომლებიც დიაბეტის გამო სემაგლუტიდით მკურნალობდნენ. მათ შედეგები შეადარეს კიდევ დაახლოებით 175 000 პაციენტის მონაცემებს, რომლებიც GLP-1 ჯგუფში არ შემავალი მედიკამენტებით მკურნალობდნენ.კვლევის თანახმად, GLP-1 პრეპარატებით მკურნალობის დაწყებიდან ორი წლის შემდეგ NAION-ის განვითარების რისკი ორჯერ მეტად გაიზარდა იმ პაციენტებთან შედარებით, რომლებიც დიაბეტის სხვა ჯგუფის მედიკამენტებს იღებდნენ.გარდა ამისა, გასულ წელს დანიაში ოთხმა პაციენტმა, რომლებსაც Novo Nordisk-ის GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების გამოყენების შემდეგ მხედველობა დაკარგეს, დანიის პაციენტთა კომპენსაციის სისტემის გადაწყვეტილებით კომპენსაცია მიიღო.Citi-ის ანალიტიკოსის, ჯეფ მიჩემის შეფასებით, FDA-ს გადაწყვეტილებამ შესაძლოა დროებით გაზარდოს როგორც პაციენტების, ისე ინვესტორების შეშფოთება.თუმცა, მისი აზრით, NAION-ის იშვიათი შემთხვევები და GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების მნიშვნელოვანი სარგებელი, მათ შორის წონის შემცირება, სისხლში შაქრის დონის კონტროლი, გულ-სისხლძარღვთა და თირკმლის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება და ძილის აპნოეს მკურნალობაში მიღებული შედეგები, ამ მედიკამენტების სარგებელსა და რისკებს შორის დადებით ბალანსს შეინარჩუნებს.მისივე შეფასებით, FDA-ს ახალი მოთხოვნა მედიკამენტების დანიშვნის პრაქტიკაზე მნიშვნელოვან გავლენას, სავარაუდოდ, არ მოახდენს.

Erborian კორეული წარმოშობის პრემიუმ კლასის კანის მოვლის ბრენდია, რომელიც დღეს მსოფლიოს 53 ქვეყანაშია წარმოდგენილი. დღეიდან Erborian-ის პროდუქცია მისი ექსკლუზიური და ოფიციალური პარტნიორის - PSP-ს სააფთიაქო ქსელში უკვე ქართველი მომხმარებლისთვისაც ხელმისაწვდომია.2007 წელს შექმნილი ბრენდს საფუძლად დაედო კორეული სილამაზის ცოდნისა და თანამედროვე ტექნოლოგიების შერწყმა. თუმცა Erborian მუდმივად ავითარებს ახალ მიდგომებს კანის მოვლისადმი, მიკრონემსებით შთაგონებულიტექნოლოგიებიდან ინოვაციურ დამატენიანებელ ფორმულებამდე მთავარი იდეის გარშემო - გახადოს კანის მოვლა კიდევ უფრო ეფექტური, თანამედროვე და სასიამოვნო.Erborian-ის საერთაშორისო წარმატებას საკულტო BB და CC კრემებმა ჩაუყარა საფუძველი. პროდუქტებმა, რომლებიც კანის მოვლასა და მაკიაჟის ფუნქციებს აერთიანებს, ბრენდს მსოფლიო აღიარება მოუტანა. თუმცა Erborian-ის განვითარება ამ პროდუქტებით არ შეჩერებულა და მუდმივად ავითარებს ახალ ფორმულებს.ბრენდის ფილოსოფიაში განსაკუთრებული ადგილი კორეულ ინგრედიენტებს უჭირავს. ბუნებრივი აქტიური კომპონენტები - ჟენშენი, ცენტელა, ბამბუკი, იუზუ და კორეული თოვლის სოკო Erborian-ის ფორმულებში თანამედროვე ტექნოლოგიებთან ერთად მუშაობს. Erborian-ის ხელწერა სწორედ ამ სინთეზშია — კორეული ინგრედიენტები, ფრანგული დახვეწილობა და მუდმივი სწრაფვა ინოვაციისკენ. „PSP საქართველოში მომხმარებელს კორეული კოსმეტიკური ბრენდების პირველი დისტრიბუტორია. 2018 წელს პირველი კორეული ბრენდი -Mizon სწორედ PSP-მ გააცნო ქართველს მომხმარებელს. დღეს PSP 10-ზე მეტი K-Beauty-ს ბრენდის ექსკლუზიური და ოფიციალური პარტნიორია და Mizon, Missha, A'pieu,Village 11, Dermafirm, Manyo, Round Lab, COSRX და Erborian-ის ყველაზე ფართო ასორტიმენტს სთავაზობს.PSP, როგორც საქართველოს ფარმაციის ლიდერი ბრენდი, ქართულ საზოგადოებას თანამედროვე K-Beauty-ის ტოპ ახალ ბრენდებს აცნობს. დღეიდან მომხმარებელს უკვე შეუძლია აღმოაჩინოს Erborian და შეარჩიოს სასურველი პროდუქტი“ - აცხადებენ PSP-ში.Erborian არის ბრენდი, რომელიც ორგანულად აერთიანებს კორეულ ცოდნას, ფრანგულ დახვეწილობას, თანამედროვე ტექნოლოგიებს და აზრიარებს აღმოსავლეთის თავის მოვლის ფილოსოფიას მთელ მსოფლიოში და ახლა უკვე საქართველოშიც.